OSI KATMAN MODELİ

                                                                                              

Fiziksel katman, donanım katmanı veya 1. katman, verinin kablo üzerinde alacağı fiziksel yapıyı tanımlar. Bu katman verinin nasıl elektrik, ışık veya radyo sinyallerine çevrileceğini ve aktarılacağını tanımlar. Gönderen tarafta fiziksel katman bir ve sıfırları elektrik sinyallerine çevirip kabloya yerleştirirken, alıcı tarafta fiziksel katman kablodan okuduğu bu sinyalleri tekrar bir ve sıfır haline getirir.

Veri bağlantısı katmanı veya 2. Katman,Veri bağlantısı katmanı donanım katmanına erişmek ve kullanmak ile ilgili kuralları belirler. Veri bağlantısı katmanının büyük bir bölümü ağ kartı içinde gerçekleşir. Veri bağlantısı katmanı ağ üzerindeki diğer bilgisayarları tanımlama, kablonun o anda kimin tarafından kullanıldığının tespiti ve fiziksel katmandan gelen verinin hatalara karşı kontrolü görevini yerine getirir.Veri bağlantısı katmanı,fiziksel katmandan alınan bitleri veya bir üstteki ağ katmanından aldığı veri paketlerini çerçeve adı verilen bir formata dönüştürür.

Ağ katmanı veya 3. katman, veri paketinin farklı bir ağa gönderilmesi gerektiğinde, veri paketine yönlendiricilerin kullanacağı bilginin eklendiği katmandır. Örneğin IP iletişim kuralı bu katmanda görev yapar.Ağ katmanı, sunucular arası yönlendirme dahil olmak üzere kaynaktan hedefe paketin iletilmesinden sorumludur, hâlbuki veri bağlantı katmanı aynı bağlantı üzerindeki çerçevenin iletilmesinden sorumludur.

Taşıma katmanı, ulaşım katmanı veya 4. katman, üst katmanlardan gelen veriyi ağ paketi boyutunda parçalara böler.Taşıma katmanı alt katmanlar (Transport Set) ve üst katmanlar (Application Set) arasında geçit görevini görür. Alt katmanlar verinin ne olduğuna bakmadan karşı tarafa yollama işini yaparken üst katmanlarda kullanılan donanım ile ilgilenmeden verinin kendisi ile uğraşabilirler.

Oturum katmanı veya 5. katman, bir bilgisayar birden fazla bilgisayarla aynı anda iletişim içinde olduğunda, gerektiğinde doğru bilgisayarla konuşabilmesini sağlar.Ağda iki uygulamanın haberleşmesini sağlar. Uygulamalar arasındaki bağlantıları kurar, yönetir ve sonlandırır.Örneğin bir internet explorer programı ile Webserver uygulamasının oturum kurmalarını birbirleri ile ön konuşmalar yapmalarını sağlar.İki uygulama birbirini fark edecek ve aralarında bir diyalog başlatacaktır.Bu katman yardımı ile farklı bilgisayarlardaki kullanıcılar arasında oturumlar kurulması sağlanır. Bu işlem oturumların kurulmasını, yönetilmesini ve bitirilmesini içerir.

Sunum Katmanı veya 6. katman, en önemli görevi yollanan verinin karşı bilgisayar tarafından anlaşılabilir halde olmasını sağlamaktır. Böylece farklı programların birbilerinin verisini kullanabilmesi mümkün olur.DOS ve Windows 9x metin tipli veriyi 8 bit ASCII olarak kaydederken (örneğin A harfini 01000001olarak), XP tabanlı işletim sistemleri 16 bit Unicode'u kullanır (A harfi için 00000000 01000001). Ancak kullanıcı tabii ki sadece A harfiyle ilgilenir. Sunum katmanı bu gibi farklılıkları ortadan kaldırır.

Uygulama katmanı veya 7. katman, programların ağı kullanabilmesi için araçlar sunar. Bilgisayar uygulaması ile ağ arasındaki arabirim görevini yerine getirmektedir.Katmanların sıralanışında kullanıcıya en yakın olanıdır. Sadece bu katman diğer katmanlara servis sağlamaz. Uygulama katmanında ise uygulamaların network üzerinde çalışması sağlanır.Uygulama katmanı ağ hizmetini kullanacak olan programdır. Bu katman kullanıcının gereksinimlerin karşılar. Örneğin veritabanı uygulaması ya da e-mail uygulaması.

TCP-UDP IP Protokollerini Karşılaştırma

1. Stream soketler verileri sıralı gönderir, datagram soketleri sıralı göndermeyebilir. (TCP protokolu, paketleri sıralı göndermeyi garanti eder. UDP garanti etmez. TCP paketlerin başlık bilgisinde sıra numarası vardır, UDP'de yoktur. TCP, her zaman sıradaki paketi ister. Örneğin 4 numaralı paket yerine 5 numaralı paket eline ulaşırsa karşı tarafa bunu bildirir ve 4'ü ister. 4'ü alınca da 5'ten önceye koyar.)

2. Stream soketler güvenlidir, Datagram soketler güvensizdir. (TCP protokolu güvenliği garanti eder, UDP garanti etmez. Çünkü TCP acknowledgement ile denetim yapar. Yani bir paketi gönderdiği zaman, karşı taraf paketi aldığını haber vermeden o paketi göndermiş saymaz kendini ve tekrar gönderir. ayrıca paketin doğru gidip gitmediğini anlamak için başlık bilgisinde checksum -kontrol bilgisi- tutar. UDP'de checksum tutar ancak checksum yanlışsa aynı paketi tekrar istemez.)

3. Stream soketler, işlem bitene kadar kesintisiz bir bağlantı kurar. Datagram soketler ise bağlantı kurmaz. Sadece veri göndereceği zaman bağlantı kurar ve işi bitince bağlantıyı koparır.

NOT:UDP kullanmanın en önemli nedeni az protokol yüküdür. Video sunucu gibi realtime veri akışı gerektiren bir uygulama için TCP fazla yük getirir ve görüntü realtime oynamaz. Bu nedenle multicast uygulamalarında Datagram soketler kullanılır. Ayrıca video ve ses görüntülerinde genelde az bir veri kaybı sesi veya görüntüyü bozmaz. Bu nedenle sıkı paket kontrolune gerek yoktur. Eğer iyi bir fiziksel bağlantınız varsa hata oranı düşük olacaktır ve bu nedenle TCP'nin yaptığı hatalı paket kontrol işlemleri fazladan yük olacaktir.

KAYNAK:http://duralitekelioglu.blogspot.com

TACACS Server

ACACS bir uzaktan erişim sunucusu kullanıcı ağa erişimi olup olmadığını belirlemek amacıyla bir kimlik doğrulama sunucusu ile iletişim kurmasını sağlar. TACACS tanımlanan RFC 1492 ve (ya kullanan TCP veya UDP varsayılan) bağlantı noktası 49. 1990 yılında Cisco tarafından tanıtıldı TACACS daha sonraki bir sürümü denirdi Genişletilmiş TACACS ( XTACACS ). XTACACS protokolü tarafından geliştirilen ve patentli dir Cisco Systems . TACACS bir istemci bir kullanıcı adı ve şifre kabul ve TACACS kimlik doğrulama sunucusuna bir sorgu göndermek için izin verir, bazen TACACS daemon olarak adlandırılan veya sadece TACACSD. Bu sunucu normal bir host üzerinde çalışan bir program oldu. Aileyi kabul veya reddetme talebi ve geri bir yanıt göndermek belirleyecek. TIP (yönlendirme düğümü kullanıcı normal olarak oturum istersiniz çevirmeli hat bağlantıları, kabul) sonra yanıt dayalı erişim ya da değil, izin verecek. Bu şekilde, yapım sürecinde karar "açılmış" ve karar için kullanılan algoritmalar ve veri TACACS artalan çalışan kişiye tamamen kontrolü altındadır.

KAYNAK: http://www.cisco.netacad.com

SSL(güvenlik protokolü)

SSL network üzerindeki bilgi transferi sırasında güvenlik ve gizliliğin sağlanması amacıyla Netscape tarafından geliştirilmiş bir güvenlik protokolüdür. Veri akışında kullanılan şifreleme yönteminin gücü kullanılan anahtar uzunluğuna bağlıdır. Anahtar uzunluğu bilginin korunması için çok önemlidir. Örneğin; 8 bit üzerinden bir iletimin çözülmesi son derece kolaydır. Bit, ikilik sayma düzeninde bir rakamı ifade eder. Bir bit, 0 veya 1 olmak üzere 2 farklı değer alabilir. 8 bit ise sadece 28=256 olası farklı anahtar içerir. Bir bilgisayar bu 256 farklı olasılığı sıra ile inceleyerek bir sonuca ulaşabilir. SSL protokolünde 40 bit ve 128 bit şifreleme kullanılmaktadır. 128 bit şifrelemede 2128 değişik anahtar vardır ve bu şifrenin çözülebilmesi çok büyük bir maliyet ve zaman gerektirir. Kötü niyetli bir kişinin 128 bit'lik şifreyi çözebilmesi için 1 milyon dolarlık yatırım yaptıktan sonra 67 yıl gibi bir zaman harcaması gerekir. Bu örnekten anlaşıldığı gibi SSL güvenlik sistemi tam ve kesin bir koruma sağlar.

KAYNAK: http://www.cisco.netacad.com

Radıus(AAA)

RADIUS (Remote Authentication Dial-in User Service) sunucular uzaktan bağlanan kullanıcılar için kullanıcı ismi-şifre doğrulama (authentication), raporlama/erişim süresi (accounting) ve yetkilendirme (authorization) işlemlerini yapar. Örneğin işyeri dışından şirket ağına bağlanmak için bu yapı kullanılabilir, kullanıcılar tek tek yetkilendirilebilir. Daha çok internet servis sağlayıcıları tarafından kullanılsalar da, kendi kullanıcılarına hesap açma ve yetkilendirme yapabilmek için merkezi bir kontrol kurulmak istenen tüm ağlarda kullanılabilir. Geniş Wi-Fi (kablosuz) ağlarda da sıklıkla kullanılır. RADIUS, UDP protokolü üzerine dayalıdır. 1812 nolu UDP portunu kullanır. RADIUS için geliştirilmiş özgür yazılımlardan biri FreeRADIUS. Bu yazılımla yapabileceklerinizin bir kısmı şöyle: Kişi bazında yetkilendime yapılabilir. Gruplar tanımlanıp, farklı erişim hakları verilebilir. Yapılan girişlerin kaydı tutulabilir. Sisteme o an bağlı kullanıcı listesini gösterebilir. Tek kullanıcının aynı anda iki bağlantı yapması engellenebilir. Proxy kullanımını destekler Accounting: Kullanici aktivitelerinin izlenmes işlemi bir sorun çiktiginda sorunun nereden çiktigini anlamamiz için bize gerekli bilgiyi sunar. Bu islem sirasinda tüm kullanicilarin erisim saatleri ve yaptiklari islemlerle ilgili kayitlar tutuldugu için sorun çiktiktan sonra eger zarar görmediyse kayitlar bize olayin nasil gelistigini çok güzel bir sekilde açiklayacaktir. Authorization: Yetkilendirme islemi ise bilgileri önceden dogrulanan kullanicinin sistem içindeki yetkilerinin ne oldugunun belirtilmesidir. Kullanicilari gruplayarak bu yetkilendirmeyi daha kolay bir sekilde yapabiliriz. Her grubun yetkilerini belirleyip daha sonra bu yetkilere sahip olmasini istedigimiz kullanicilari bu gruplara ekleriz. Burada göz önünde bulundurulmasi gereken nokta, kullanicilar üyesi bulunduklari gruplarin tüm haklarina sahiptir ve kullanicilar her zaman üyesi bulunduklari gruplarin haklarinin birlesimine sahiptirler. Yani iki gruba üye bir kullanici, iki grubun haklarinin birlesim kümesi olan haklara sahip demektir.

KAYNAK: http://www.cisco.netacad.com